FANDOM


Stephen Timothy Rey (ur. 18 kwietnia 1960) - amerykański reżyser i aktor filmowy, autor scenariuszy do wszystkich swoich filmów.

Życiorys Edytuj

Debiutował filmem wojennym Oficer Levinson (1985), później wyreżyserował koprodukcję amerykańsko-francusko-hiszpańską pt. Kwiaty wolności (1987) o rewolucji goździków w Portugalii. W 1990 napisał sztukę teatralną pt. Sześć krótkich rozmów, którą wydał nakładem autorskim i w tym samym roku przeniósł na ekrany kin, zaś w 1998 po raz pierwszy wystawił ją w teatrze. W 1993 wyjechał do Polski, gdzie rozpoczął pracę nad projektem poświęconym kwestii kolaboracji Wietnamczyków z władzami amerykańskimi podczas wojny wietnamskiej. Ponieważ wszystkie wytwórnie w USA odrzucały jego pomysł, Rey wyjechał do Polski. Tam wspólnie z aktorką Ewą Grabowską dokonał zmian w scenariuszu i przeniósł akcję do czasów II wojny światowej, a losy głównego bohatera były inspirowane życiem granatowego policjanta Grzegorza Ułańca. Jedną z przyczyn jego przyjazdu do Polski była też fascynacja kinem Andrzeja Wajdy (za swoje ulubione filmy uznał Ziemię obiecaną, Bramy raju, Smugę cienia, Dyrygenta i Dantona).

Po klęsce finansowej Żandarma otrzymał propozycję wyreżyserowania telewizyjnego filmu Franz Kutschera, jednak chciał napisać własny scenariusz, a nie adaptować ten, który napisali Ryszard Ber, Ryszard Brylski i Wiktor Skrzynecki (ostatecznie projekt nie doczekał się realizacji). To spowodowało, że następny film był finansowany ze źródeł prywatnych. W 1996 napisał drugą w swoim życiu sztukę teatralną - J.E., którą niedługo potem zekranizował skromnym nakładem w wysokości jednego miliona złotych. Odrzucił ofertę TVP, która zobowiązała się wesprzeć produkcję pod warunkiem wyemitowania filmu w telewizji. Film, który wszedł na ekrany pod tytułem Jego Ekscelencja, koncentrował się na postaci Charlesa A. Ullmanna, prezydenta fikcyjnego państwa Kyrrena, który zostaje obalony przez swego najbliższego współpracownika - generała Tannenberga. W roli głównej wystąpił Ryszard Filipski, pozostałe role zagrali aktorzy z Teatru "Heloiza" we Wrocławiu. Film odniósł tym razem umiarkowane powodzenie, spotkał się też z pozytywnymi reakcjami krytyki, jednak wówczas do kraju przyjechał Dean Lommsberg, który grał główną rolę w Oficerze Levinsonie i przekonał go do powrotu do USA w celu wyreżyserowania adaptacji 10 wybranych nowel poświęconych społecznej historii lat 80. i 90.

W filmie Dziesięć opowiadań wystąpili m.in. Harrison Ford, John Hurt, Jim Carrey, Ed Harris, Tom Cruise, Anthony Quinn, George Clooney, Crispin Glover, William H. Macy, Angelina Jolie, Matt Damon, Robin Williams i Gerard Depardieu, a także sam Dean Lommsberg, który zrezygnował z aktorskiego honorarium, aby zmniejszyć koszty produkcji filmu. Harris, Williams, Ford, Carrey i Damon zdecydowali się na zmniejszenie swoich stawek, aby ułatwić produkcję i zdobyć pieniądze na zaangażowanie aktorów europejskich, jak Depardieu i Hurt, współpracowali również w pisaniu scenariusza, choć ostateczne zdanie należało do Tima Reya. Film okazał się sukcesem frekwencyjnym i zdobył uznanie na całym świecie, do dzisiaj jest uważany za kultowy, zaś w roku swej premiery otrzymał Oscara w kategorii najlepszy film, najlepszy aktor drugoplanowy (Robin Williams), najlepsze zdjęcia, najlepszy reżyser, a także nominację za najlepszy montaż.

Po sukcesie Dziesięciu opowiadań Tim Rey planował zrobić wyjątek w swej twórczości i nakręcić miniserial składający się z 3 odcinków, których treścią miała być historia walk politycznych w Nikaragui, przedstawiona zarówno z punktu widzenia sandinistów, jak i contras. W początkach produkcji doszło jednak do sporów między reżyserem a wytwórnią, która wymagała od Reya zmian w scenariuszu mających m.in. usunąć wątki ukazujące contras w negatywnym świetle. Kiedy Paramount Pictures zagroziło przerwaniem prac nad projektem, Tim Rey nieoczekiwanie wystąpił z propozycją przeniesienia realiów na grunt afrykański i uczynienie głównym bohaterem filmu rewolucjonisty z Burkina Faso - Thomasa Sankary. Producent Bryan Glover zdecydował się zmniejszyć koszty produkcji o połowę w obawie przed tym, żeby nie ponieść klęski finansowej spowodowanej tak mało znanym tematem, ale Rey wykorzystał sławę swego poprzedniego filmu i namówił do współpracy inną wytwórnię, znaną z tworzenia filmów klasy B - Ginther Entertainment. Początkowo Rey myślał o zaangażowaniu gwiazd z poprzednich filmów, jednak aby zaoszczędzić na kosztach i nadać przedstawionej historii więcej autentyzmu, zatrudnił aktorów z Francji, Egiptu, RPA, Libii i z samego Burkina Faso.

Film Thomas Sankara. Opowieść o rewolucji wszedł na ekrany kin w 2000 roku i chociaż tam nie odniósł sukcesu zarówno wśród publiczności, jak i krytyków, to spotkał się z żywym zainteresowaniem w wielu krajach Afryki i Ameryki Łacińskiej (do jego wielbicieli wśród szefów państw należeli Fidel Castro i Daniel Ortega). Grający główne role burkińscy naturszczycy - Robert Dumba, Kala Tamara Yaka i Eric Jordan - zrobili później karierę w Hollywood. Chociaż film nie został doceniony w Ameryce, otrzymał nominację do Oscara w kategorii najlepsza scenografia. Porażką okazał się także jego następny film pt. Rycerze, aniołowie, męczennicy, którego scenariusz oparł na napisanej przez siebie powieści, będącej efektem jego fascynacji tematyką wypraw krzyżowych (mimo że wystąpili tam ponownie Crispin Glover, William H. Macy i Matt Damon w rolach głównych). Choć film przyciągnął sporą liczbę widzów i odniósł spory sukces za granicą, rozpowszechniany na kasetach wideo, krytycy nie zostawili na nim suchej nitki. Po latach Rey przyznawał, że miała to być część trylogii filmowej poświęconej bohaterom-idealistom z perspektywy różnych epok historycznych, jednak brak zrozumienia wśród krytyki filmowej skłonił go do rezygnacji z realizacji następnych dwu filmów o podobnej tematyce.

W 2004 wydał powieść pt. Zbrodniarz, która była drugą, bardziej nihilistyczną i wielowymiarową wersją powieści Rycerze, aniołowie, męczennicy. Książka stała się bestsellerem i przyniosła mu Nagrodę Pulitzera, a jego dzieło uznano za brutalną, bezkompromisową próbę rewizji mitu wypraw krzyżowych z perspektywy chrześcijańskiej. Brytyjska pisarka Florence Raphaelson stwierdziła wtedy, że Tim Rey ma wyjątkowy talent prozatorski i na łamach miesięcznika "House of Culture" zachęciła go do kontynuowania pracy literackiej, jednak Rey nie chciał tego robić, gdyż miał wówczas pomysł na nowy film. W 2007 powrócił do Polski i w koprodukcji nakręcił Vanitas z Danielem Olbrychskim, Borysem Szycem, Tomaszem Kotem, Piotrem Adamczykiem i Franciszkiem Pieczką. Po kolejnym niepowodzeniu filmu zdecydował się pozostać w Polsce, gdzie w 2011 nakręcił film telewizyjny o Jerzym Andrzejewskim. W 2016 rozpoczął produkcję filmu biograficznego o Zofii Nałkowskiej.

Życie prywatne Edytuj

Od 1989 jest związany z Katarzyną Herman, z którą ma troje dzieci: malarza Jana (ur. 1993), aktorkę Halinę (ur. 1996) i Helen (ur. 2000). Dzieci noszą nazwiska obojga rodziców.

Filmografia Edytuj

Reżyser Edytuj

  • Oficer Levinson (USA, 1985, 96 minut)
  • Kwiaty wolności (USA, Francja, Hiszpania, 1987, 104 minut)
  • Sześć krótkich rozmów (USA, 1990, 90 minut)
  • Żandarm (Polska, 1993, 99 minut)
  • Jego Ekscelencja (Polska, 1996, 88 minut)
  • Dziesięć opowiadań (USA, 1998, 120 minut)
  • Thomas Sankara. Opowieść o rewolucji (USA, 2000, 140 minut)
  • Rycerze, aniołowie, męczennicy (USA, Francja, Niemcy, 2003, 128 minut)
  • Vanitas (USA, Polska, Czechy, 2007, 99 minut)
  • Jerzy Andrzejewski (film telewizyjny, Polska, 2011, 83 minuty)
  • Nałkowska (w produkcji - 2018)

Aktor (wybrana filmografia) Edytuj

Do maja 2017 Tim Rey wystąpił w ponad 23 filmach, trzy z nich sam reżyserował.

  • Barry Lyndon (1975) - niewymieniony w czołówce
  • Gwiezdne wojny V: Imperium kontratakuje (1980) jako rebeliant (niewymieniony w czołówce)
  • Lody na patyku 3: Miłostki (1981)
  • E.T. (1982) jako gazeciarz (niewymieniony w czołówce)
  • Kwiaty wolności (1987) jako generał Roberts
  • Maria Curie (1990) jako Frederic Joliot-Curie
  • Wojna guzików (1994) jako sędzia
  • Wielki tydzień (1995) jako handlarz Toivi
  • Czas zabijania (1996) jako Carlyle
  • Thomas Sankara. Opowieść o rewolucji (2000) jako Henri, nauczyciel w szkółce misyjnej
  • Quo vadis (2001) jako Gajusz, wysłannik Tygellina
  • Lektor (2008) jako woźny Foeller
  • Iron Man (2008) jako generał
  • Ciekawy przypadek Benjamina Buttona (2008) jako Grek
  • Enen (2009) jako Fertner
  • Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część II (2011) jako Henry Kaltenbaum
  • Jerzy Andrzejewski (2011) jako Czesław Miłosz
  • Most szpiegów (2015) jako Derek
  • Gwiazdy (2017) jako dozorca
  • Nałkowska (2018) jako Leon Rygier

OCENY Z FILMWEB.PL (15 maja 2017)

  • Oficer Levinson - 6,9 (3029 głosów)
  • Kwiaty wolności - 7,3 (4910 głosów)
  • Sześć krótkich rozmów - 6,6 (4020 głosów)
  • Żandarm - 6,4 (3749 głosów)
  • Jego Ekscelencja - 6,0 (487 głosów)
  • Dziesięć opowiadań - 7,7 (58400 głosów) - 393. miejsce w top500
  • Thomas Sankara. Opowieść o rewolucji - 7,0 (9203 głosy)
  • Rycerze, aniołowie, męczennicy - 7,2 (50400 głosy)
  • Vanitas - 6,0 (8298 głosy)
  • Jerzy Andrzejewski - 5,7 (5010 głosów)
  • Nałkowska - 923 osób chce zobaczyć

OCENA REŻYSERA: 7,2 (9930 głosów) OCENA SCENARZYSTY: 6,5 (8799 głosów) OCENA AKTORA: 6,2 (5999 głosów)

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki